⚙️ 衍生品

🔰 อนุพันธ์คืออะไร? — Derivative 101

Derivative (อนุพันธ์) คือ สัญญาระหว่าง 2 ฝ่าย ที่มูลค่าของสัญญา "อนุพันธ์" มาจากราคาของสินทรัพย์อ้างอิง (Underlying) เช่น หุ้น, ดัชนี, ทองคำ, น้ำมัน, อัตราดอกเบี้ย, ค่าเงิน

ทำไมต้องใช้อนุพันธ์?

• Hedging (ป้องกันความเสี่ยง): ชาวนาขายข้าวล่วงหน้าเพื่อ Lock ราคา — กันความเสี่ยงราคาตก
• Speculation (เก็งกำไร): คาดการณ์ทิศทางราคา — ใช้เงินน้อยแต่ควบคุม Position ใหญ่ (Leverage)
• Arbitrage (ทำกำไรจากความแตกต่างของราคา): ซื้อ-ขายพร้อมกันใน市场ที่ราคาต่างกัน

📜 Futures (สัญญาซื้อขายล่วงหน้า)

Futures คือสัญญาที่ตกลงจะซื้อ/ขายสินทรัพย์ในอนาคตที่ราคาที่กำหนดไว้ล่วงหน้า — ทุกอย่างมาตรฐาน: ขนาดสัญญา, วันหมดอายุ, วิธีการชำระราคา

Futures ในไทย (TFEX — Thailand Futures Exchange):

• SET50 Futures (S50): อิงดัชนี SET50 — 1 สัญญา = 1,000 บาท × จุดดัชนี — Initial Margin ~10,000-15,000 บาท/สัญญา
• Single Stock Futures (SSF): อิงหุ้นรายตัว (PTT, SCB, ADVANC, AOT) — 1 สัญญา = 1,000 หุ้น — Margin 15-25%
• Gold Futures (GF): อิงราคาทอง 96.5% — 1 สัญญา = 50 บาททอง — Margin ~15,000-25,000 บาท
• Gold Online Futures (GO): อิง Gold Spot (XAU/USD) — 1 สัญญา = 10 Troy Oz
• USD Futures (USD): อิง USD/THB — 1 สัญญา = 1,000 USD

กลไกสำคัญของ Futures:

• Initial Margin — เงินประกันขั้นต้นที่ต้องวางก่อนเปิด Position (ปกติ 5-25% ของมูลค่าสัญญา)
• Maintenance Margin — เงินประกันขั้นต่ำที่ต้องรักษา — ถ้าต่ำกว่า = Margin Call (ต้องเติมเงิน)
• Mark-to-Market (M-T-M) — ปรับมูลค่ากำไร/ขาดทุนทุกวันตามราคา市场 — กำไร/ขาดทุนโอนเข้า-ออกบัญชีทุกวัน
• Long vs Short: Long = ได้กำไรถ้าราคาขึ้น | Short = ได้กำไรถ้าราคาลง
• Expiry Date: ทุก Futures มีวันหมดอายุ (ปกติเดือนมี.ค., มิ.ย., ก.ย., ธ.ค.) — ต้องปิด Position ก่อนหมดอายุ หรือ Rollover ไป Series ถัดไป

🎯 Options (สิทธิ์ในการซื้อ/ขาย)

Options คือสัญญาที่ให้ สิทธิ์ (แต่ไม่ใช่ข้อผูกมัด) ในการซื้อ (Call) หรือขาย (Put) สินทรัพย์อ้างอิงที่ราคาที่กำหนดภายในเวลาที่กำหนด

• Call Option: สิทธิ์ในการ ซื้อ — ซื้อเมื่อคิดว่าราคาจะขึ้น
• Put Option: สิทธิ์ในการ ขาย — ซื้อเมื่อคิดว่าราคาจะลง
• Strike Price: ราคาที่ใช้สิทธิ์
• Premium (ค่าสิทธิ์): ราคาที่ต้องจ่ายเพื่อซื้อ Option — คล้ายค่าเบี้ยประกัน
• Expiration Date: วันหมดอายุของ Option — ถ้าไม่ใช้สิทธิ์ก่อนหมดอายุ = Option หมดค่า (Worthless)

Option Style:

• American Option: ใช้สิทธิ์ได้ทุกวันก่อนหมดอายุ
• European Option: ใช้สิทธิ์ได้เฉพาะวันหมดอายุ — SET50 Index Options เป็น European

Moneyness:

• ITM (In The Money): มี Intrinsic Value — Call: Spot > Strike | Put: Spot < Strike
• ATM (At The Money): Spot ≈ Strike — Premium = Time Value ล้วนๆ
• OTM (Out of The Money): ไม่มี Intrinsic Value — Call: Spot < Strike | Put: Spot > Strike

🔢 The Greeks — วัดความไวของราคา Option

💡 สำหรับมือใหม่: จำแค่ Delta (ทิศทาง) และ Theta (เวลา) ก็พอ — Option Buyer สู้กับ Theta ทุกวัน, Option Seller ได้เงินจาก Theta

🎯 กลยุทธ์ Options ยอดนิยม

Spread Strategies:

• Bull Call Spread: ซื้อ Call ATM + ขาย Call OTM — กำไรจำกัด ขาดทุนจำกัด ต้นทุนต่ำกว่า Call เดี่ยว
• Bear Put Spread: ซื้อ Put ATM + ขาย Put OTM — เก็งขาลงแบบควบคุมความเสี่ยง
• Straddle: ซื้อ Call + Put ที่ Strike เดียวกัน — เก็งความผันผวนสูง (ไม่สนทิศทาง) ใช้ก่อนประกาศข่าวสำคัญ
• Strangle: ซื้อ Call OTM + Put OTM — ถูกกว่า Straddle แต่ต้องการขยับเยอะกว่า

📄 DW · Warrant · CFD

• Warrant (ใบสำคัญแสดงสิทธิ์): ออกโดยบริษัทจดทะเบียน — ให้สิทธิ์ซื้อหุ้นสามัญของบริษัทในราคาที่กำหนด (Conversion Price) — เมื่อใช้สิทธิ์ บริษัทออกหุ้นใหม่ → Dilution Effect
• DW (Derivative Warrant): ออกโดยบริษัทหลักทรัพย์ (ไม่ใช่บริษัทจดทะเบียน) — อิงราคาหุ้นหรือดัชนีโดยไม่มีการออกหุ้นใหม่ — มี Leverage สูงมาก (5-15 เท่า) — ความเสี่ยงสูงมาก — เหมาะเก็งกำไรระยะสั้น
• CFD (Contract for Difference): สัญญาซื้อขายส่วนต่างราคา — เก็งกำไรจากราคาสินทรัพย์โดยไม่ต้องถือสินทรัพย์จริง — นิยมใน Forex, หุ้น, ดัชนี — มี Leverage สูงและ Swap